Ongewenst gedrag

Beledigingen, bedreigingen of gewelddadig gedrag: 1 op de 5 werknemers krijgt te maken met intimiderend gedrag van externen. Maar het zijn niet alleen klanten en leveranciers die zich agressief of intimiderend gedragen. Ook collega’s en leidinggevenden kunnen zich hier schuldig aan maken. Het gaat dan om verbaal geweld (zoals uitschelden), fysiek geweld (zoals slaan of dreigen met wapens) en psychisch geweld (zoals bedreigen of iemand onder druk zetten). Zelfs het beschadigen van eigendommen valt onder agressie. Agressie is een vorm van psychosociale arbeidsbelasting (PSA), al jarenlang een van de belangrijkste arbeidsrisico’s.

Verbaal geweld komt het vaakst voor
Fysiek geweld is meestal duidelijk te herkennen, maar verbaal geweld komt vaker voor. Beide vormen kunnen leiden tot serieuze gezondheidsklachten, zoals angst, slaapproblemen of lichamelijke klachten zoals maagpijn en diarree. Uiteindelijk kan dit ertoe leiden dat een werknemer zich ziek meldt.

Veiligheidsbeleid
Als werkgever of leidinggevende mag je vanzelfsprekend geen agressief gedrag vertonen. Je hoort je medewerkers geen angst aan te jagen, te bedreigen of onder druk te zetten. Maar je hebt ook de verantwoordelijkheid om hen te beschermen tegen agressie van anderen. Dat doe je door een goed veiligheidsbeleid op te stellen. Een veiligheidskundige kan je hierbij helpen.

Op het Arboportaal kun je het Afsprakenboek agressie downloaden. Daarmee zet je alvast een eerste stap richting een doordacht en stevig beleid tegen agressie op de werkvloer.

1 op de 10 werknemers krijgt te maken met pestgedrag. Denk aan het negeren of buitensluiten van een collega, iemand belachelijk maken, roddelen of onzinnige taken geven. Het gaat hierbij niet om een eenmalig grapje, maar om structureel gedrag dat iemand schaadt.

Sociaal isolement en burn-outklachten
Pesterijen hebben vaak meer impact dan je denkt. Ze tasten het zelfvertrouwen aan en kunnen ertoe leiden dat iemand in een sociaal isolement terechtkomt. Pesten veroorzaakt vaak slaapproblemen, wat weer invloed heeft op de productiviteit. De spanning kan zo oplopen dat een medewerker uitvalt met burn-outklachten. Veel werknemers met een burn-out geven aan dat pestgedrag hier een grote rol in heeft gespeeld. Wist je dat iemand met een burn-out gemiddeld 290 dagen ziek is? Pestgedrag heeft dus grote gevolgen – voor de medewerker én voor het bedrijf.

Zorg voor een stevig anti-pestbeleid
Volgens de Arbowet ben je als werkgever verplicht om beleid op te stellen tegen pesten op het werk. Dit anti-pestbeleid is onderdeel van de bredere aanpak van psychosociale arbeidsbelasting (PSA). Een goede eerste stap is duidelijk maken dat pestgedrag niet wordt getolereerd. De volgende stap is klachten serieus nemen en hier actief op handelen.

Wil je aan de slag met een concreet anti-pestbeleid? De Wegwijzer Pesten van TNO biedt praktische handvatten.

Als werknemers anders worden behandeld vanwege hun geslacht, huidskleur of religie, is er sprake van discriminatie. Wie discrimineert, heeft vaak niet door dat zijn of haar gedrag kwetsend is. Toch kan discriminatie ernstige gevolgen hebben. Het kan leiden tot gevoelens van machteloosheid, angst en onveiligheid. Werknemers die het meemaken, ervaren vaak stress en gaan minder goed presteren. In het ergste geval melden ze zich ziek of raken zelfs arbeidsongeschikt.

Wat kun je doen tegen discriminatie?
Discriminatie op de werkvloer is verboden volgens de Arbowet. Sterker nog: in je arbeidsomstandighedenbeleid moet je uitleggen hoe je discriminatie tegengaat. In de Risico Inventarisatie en Evaluatie (RI&E) breng je in kaart waar het risico op discriminatie ligt. Op basis daarvan stel je een plan van aanpak op met maatregelen om discriminatie te voorkomen. Het is belangrijk dat je medewerkers goed voorlicht over de risico’s én over de stappen die jij als organisatie neemt.

In de Wegwijzer Discriminatie op het werk van TNO lees je hoe je discriminatie herkent, aanpakt en voorkomt.

Seksueel getinte opmerkingen, pornografische beelden laten zien of een arm om iemands schouder leggen – het zijn allemaal vormen van seksuele intimidatie. Wat voor de één een onschuldig grapje lijkt, kan voor de ander intimiderend zijn. De beleving van het slachtoffer is daarbij leidend: mensen geven zélf hun grens aan. Juist dat maakt seksuele intimidatie soms lastig te beoordelen.

Wie krijgt ermee te maken?
Vrouwen worden vaker seksueel geïntimideerd dan mannen. Vooral vrouwen tussen de 15 en 30 jaar hebben er vaker mee te maken dan oudere vrouwen. Ook oproepkrachten en invalkrachten lopen meer risico om slachtoffer te worden.

Net als andere vormen van ongewenst gedrag kan seksuele intimidatie leiden tot gevoelens van angst, wantrouwen en schaamte. Het kan zorgen voor stress, slapeloosheid en concentratieproblemen. Wordt er niet op tijd ingegrepen, dan kunnen de klachten uitmonden in een burn-out.

Herkennen en aanpakken
Seksuele intimidatie is vaak lastig bespreekbaar. Het roept gevoelens van schaamte en onbegrip op, en is bovendien een privacygevoelig onderwerp. Juist daarom is het belangrijk om signalen tijdig te herkennen. Als het je niet lukt om seksuele intimidatie te voorkomen, zorg dan dat je er zo vroeg mogelijk bij bent. Hoe langer het duurt, hoe moeilijker het wordt om de situatie op een goede manier op te lossen.

De Wegwijzer Seksuele intimidatie van TNO helpt je om seksuele intimidatie te voorkomen, te herkennen en aan te pakken.